කෝපිල ජාතකය

කෝපිල ජාතකය

තැන්පත් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටිනුයේ සාරවත් වූ ජේතවණාරාමයෙහි ය. උන් වහන්සේට කෝපිල නම් වූ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ අතීත කථාවක් සිහිපත් විය. මෙම ජාතකය මගින් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දයානුකම්පාව සහ ධර්මිෂ්ඨ ආණ්ඩුකාරීත්වය යන ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණාංගයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කරන ලදී.

එක් කලෙක බරණැස් පුරයෙහි බඹදත් රජු රාජ්‍ය පාලනය කරමින් සිටියේ ය. එතුමා නිතරම ධර්මය අනුව රාජ්‍ය කරවූයේ ය. එහෙත් අවට රාජ්‍යයන් ඊර්ෂ්‍යාවෙන් හා ලෝභකමින් පෙළෙමින් සිටියේ ය. දිනක් බරණැස් රජුගේ සෙන්පති රුවන් ගල් වලින් සරසන ලද රථයකින් නගරය වටා ගමන් කරමින් සිටියේ ය. ඔහු නිතරම සාධුකාර නදින් ප්‍රීති ඝෝෂාවෙන් වැටී සිටි ජනතාව දෙස බලමින් ගමන් කළේ ය.

අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් බරණැස් රජුගේ සමෘද්ධිය හා කීර්තිය නිසා ඉතා සැක සහගත වූහ. ඔවුන් එකට එකතු වී බරණැස් රජුට විරුද්ධව සටන් කිරීමට සැලසුම් කළහ. ඔවුන් සිතුවේ බරණැස් රජු තනි වුවහොත් ඔහුට තමන්ගේ රාජධානිය ආරක්ෂා කරගත නොහැකි වන බවත්, එවිට තමන්ට බරණැස් රජධානිය අල්ලා ගත හැකි වන බවත් ය. එහෙත් ඔවුන් බරණැස් රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය හා ජනතාවගේ ආදරය සඳහා වූ බලය තේරුම් ගත්තේ නැත.

බරණැස් රජු තමන්ගේ සෙන්පති වෙත කතා කරවා මෙම තොරතුරු පිළිබඳව විමසීය. සෙන්පති වූ කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ විට:

"මහරජ , අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් ඔබ වෙත සතුරු කෙළ සිටින බව සොයා ගන්නට ලැබුණි. ඔවුන් ඔබ වෙත යුද්ධ කිරීමට සූදානම් වන බව සඳහා තොරතුරු ලැබුණි. ඔවුන් සිතන්නේ ඔබ තනි වුවහොත් ඔබට තමන්ගේ රාජධානිය ආරක්ෂා කරගත නොහැකි වන බවත්, එවිට ඔවුන්ට ඔබගේ රාජධානිය අල්ලා ගත හැකි වන බවත් ය. එහෙත් මම දන්නෙමි යම් කල් කතාවක් ඇති බවත්, එයින් අප ආරක්ෂා වන බවත්."

බරණැස් රජු කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේගේ කතාව අසා ඔහු වෙත මෙය ප්‍රකාශ කළේ ය:

"කෝපිල, ඔබ යම් කතාවක් සඳහා ගමන් කළ කල් හි දී එයින් අප ආරක්ෂා වන බව මම දන්නෙමි. එහෙත් මම ඔබ වෙත තවත් පණිවුඩයක් එව්වා කල් හි දී ඔබ ගියේ නැත. ඒ යම් කතාවක් යම් කතාවක් නිසා අප සිටින බවත්, එයින් අප සිටින බවත් මම දන්නෙමි. එහෙත් ඔබ යම් කතාවක් යම් කතාවක් නිසා ඔබ ගියේ නැත. එයින් අප සිටින බවත්, එයින් අප සිටින බවත් මම දන්නෙමි."

කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ බරණැස් රජුගේ මෙම ප්‍රකාශ කතාව අසා ඔහු වෙත මෙය ප්‍රකාශ කළේ ය:

"මහරජ, මම ඔබ වෙත යම් කතාවක් යම් කතාවක් සඳහා ගියේ නැත. එයින් අප සිටින බවත්, එයින් අප සිටින බවත් මම දන්නෙමි. එහෙත් ඔබ යම් කතාවක් යම් කතාවක් නිසා ඔබ ගියේ නැත. එයින් අප සිටින බවත්, එයින් අප සිටින බවත් මම දන්නෙමි."

බරණැස් රජු අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් වෙත සමගි සම්බන්ධතාවක් පවත්වා ගැනීමට තීරණය කළේ ය. ඔහු ඔවුන් වෙත තෑගි බෝග සහ සාම පණිවුඩ යැව්වේ ය. කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තමන්ගේ කරුණාව සහ දක්ෂතාව භාවිතා කරමින් මෙම සාම සාකච්ඡා සාර්ථක කරගත්තේ ය. අවසානයේ දී, අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් බරණැස් රජුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය පිළිගෙන ඔහු වෙත සමගි සම්බන්ධතාවක් පවත්වා ගත්තේ ය.

බරණැස් රජු තමන්ගේ රාජධානියේ සමෘද්ධිය හා ජනතාවගේ සතුට නිසා ඉතා සතුටු විය. ඔහු කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ වෙත ස්තුති කළේ ය. කෝපිල බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තමන්ගේ කරුණාව සහ ධර්මිෂ්ඨ ආණ්ඩුකාරීත්වය භාවිතා කරමින් රාජධානිය ආරක්ෂා කළ බව ප්‍රකාශ කළේ ය.

එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය ප්‍රකාශ කළ සේක:

"එකල කෝපිල නම් සෙන්පති වූ තැනැත්තා අද මා වෙමි. බරණැස් රජු නම් තැනැත්තා අද පින්වත් අනන්ද ථෙර වෙමි. අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් නම් තැනැත්තන් අද අවට රටවල් වල රාජාධිපතීන් වෙති."

කෝපිල ජාතකය මගින් උගන්වන ධර්මය නම්,

දයානුකම්පාව සහ ධර්මිෂ්ඨ ආණ්ඩුකාරීත්වය යනු ඕනෑම රාජධානියක සමෘද්ධිය සහ ජනතාවගේ සතුට නිසා වූ වැදගත් ගුණාංග ය. තමන්ගේ අභිමානය සහ අන් අයට විරුද්ධව සටන් කිරීම නිසා සතුරුකම් නිර්මාණය කර ගැනීම වෙනුවට, සමගි සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීම සහ සාම සාකච්ඡා තුළින් ප්‍රශ්න විසඳා ගැනීම නිසා සියලු දෙනා සතුටින් සිටිති.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ බුදු බව පතා බාරගෙන වඩ වඩාත් පෝෂණය කළ බාරමී නම්,

කරුණාව හා ධර්මිෂ්ඨ ආණ්ඩුකාරීත්වය